Uzależnienia oraz nałogowe zachowania sprawiają, że nie możemy przestać przyjmować danej substancji psychoaktywnej lub wykonywać konkretnej czynności. Takie nabyte stany zaburzenia zdrowia niosą za sobą negatywne skutki nie tylko w sferze fizycznej, ale również w psychicznej i społecznej.

Jednym z objawów uzależnienia jest silne, nawracające pragnieniem zażywania konkretnych substancji psychoaktywnych. Można uzależnić się od alkoholu, leków, narkotyków, palenia tytoniu, ale nie tylko. Uzależnienia, które zmuszają chorego do wykonywania konkretnych czynności, nazywamy uzależnianiami behawioralnymi. W tym wypadku, jako źródło uzależnienia wskazujemy wzmożoną pracę, hazard, Internet, gry komputerowe, a nawet robienie zakupów.

Jak rozpoznać uzależnienie?

W początkowej fazie przyjmowanie substancji psychoaktywnych zaspokaja ciekawość. Jest także źródłem satysfakcji, ponieważ środki uzależniające lub wykonywanie określonej czynności pobudzają obszary mózgu, które są odpowiedzialne za odczuwanie przyjemności (układ nagrody). Kolejne fazy rozwoju uzależnienia sprawiają jednak, że substancje psychoaktywne czy określone zachowania są niezbędne człowiekowi do codziennego funkcjonowania w wymiarze emocjonalnym, poznawczym oraz niejednokrotnie fizjologicznym.

– Uzależnienie to choroba postępująca. Chory początkowo zażywa określoną substancję dla przyjemności, jednak w miarę rozwoju uzależnienia, stara się uniknąć przykrych doznań wynikających z jej braku w organizmie. Próby abstynencji powodują z kolei cierpienie, uruchamiają stany lękowe, depresyjne, itd. W przypadku środków uzależniających, pojawiają się np. głód alkoholowy lub narkotyczny oraz zespół abstynencyjny. Przyznanie się przed sobą samym, że dany obszar życia wymyka się spod kontroli utrudniają psychologiczne mechanizmy obronne, np. racjonalizacja, czyli szukanie przez osobę powodów, dla których stosowanie środków jest konieczne, a nawet zalecane. Dlatego tak ważne jest, aby uzależnienie rozpoznać i podjąć próby leczenia w jego początkowym stadium – mówi Zdzisław Ząbek, kierownik Ośrodka Pomocy Psychologicznej przy Polkowickim Centrum Usług Zdrowotnych.

Jak rozpoznać współuzależnienie?

Uzależnienia od substancji psychoaktywnych destabilizuje funkcjonowanie całej rodziny i/lub bliskich osób. Jest przyczyną cierpienia nie tylko dorosłych, ale również dzieci. Osoba uzależniona, która z upływem czasu coraz bardziej koncentruje swoje życie wokół sytuacji związanych ze spożywaniem np. alkoholu, wycofuje się z pełnienia życiowych ról, doprowadza do rozpadu rodziny i sama zaczyna wymagać opieki.

– Osoby bliskie, starając się utrzymać spójność rodziny lub związku, skupiają swoją uwagę i warunkują własne decyzje od stanu i zachowania osoby pijącej problemowo. Najczęściej ukrywają problem przed innymi oraz przejmują odpowiedzialność za decyzje pijącego partnera. Taki długotrwały stres, spowodowany przeżywaniem poczucia bezradności, lęku i tzw. złudnych nadziei może mieć poważane konsekwencje psychologiczne oraz somatyczne. Bliski osoby uzależnionej może odczuwać chaos emocjonalny, samotność, pustkę duchową, przedłużające się stany lękowe czy cierpieć na zaburzenia psychosomatyczne. Warto, aby osoby współuzależnione chciały szukać pomocy i zgłaszały się do wyspecjalizowanych placówek jako pierwsze, zanim bliska osoba z problemem niekontrolowania swojego picia i zachowania po alkoholu na to się zdecyduje – dodaje Zdzisław Ząbek.

Gdzie szukać pomocy?

Każde uzależnienie wymaga odpowiedniego leczenia w specjalistycznej placówce terapii uzależnień. W Ośrodku Pomocy Psychologicznej przy Polkowickim Centrum Usług Zdrowotnych można skorzystać z terapii osób uzależnionych i ich rodzin, prowadzonych przez certyfikowanych specjalistów psychoterapii uzależnień, psychoterapeutów oraz specjalistów w zakresie przeciwdziałania przemocy w rodzinie. Rejestracja czynna jest poniedziałku do piątku w godz. 7:30-18:00, tel. 76 746 08 60, 76 746 08 63.

 

Polkowickie Centrum Usług Zdrowotnych – ZOZ S.A. realizuje zadanie „Prowadzenie usług profilaktyczno-edukacyjno-terapeutycznych dla osób uzależnionych od alkoholu, współuzależnionych i osób z grup ryzyka zamieszkałych na terenie gminy Polkowice” finansowane z budżetu gminy Polkowice z Gminnego Programu Przeciwdziałania Alkoholizmowi